Scheidingsleed bij een Brexit
Een harde Brexit of niet, onze administratie bereidt zich in ieder geval al maanden voor op het ergste. Ik zocht de regionale directeur Alain Muyshondt en Brexit-coördinator Annie Vanherpe in Gent op voor een gesprek omdat blijkt dat het bedrijfsleven in Oost- en West-Vlaanderen in de klappen zal delen en de haven van Zeebrugge zal geconfronteerd worden met een drukte van belang vanwege de vele verplichte douanecontroles.
Waarom willen Britse voorstanders uit de EU?

De pro’s vinden dat de EU te veel regels oplegt en te veel geld kost. Bovendien menen zij dat de Europese migranten te veel jobs wegkapen. Ze hopen door afstand te nemen van de Europese Unie meer welvaart te bekomen binnen de eigen grenzen.
Van een dienblad azalea’s tot diepvriesvis

Alain Muyshondt: “Vanzelfsprekend heeft een mogelijke Brexit zonder akkoord gevolgen voor ons land. Veel bedrijven in Oost- en West-Vlaanderen zijn gericht op de handel met het Verenigd Koninkrijk.
Dan denken we bij uitvoer aan hoogwaardige textielproducten zoals tapijten, maar ook voeding, bloemen en auto’s. Dat kan gaan van een kleine ondernemer die wekelijks een dienblad met azalea’s naar het VK stuurt tot een multinational zoals de autofabrikant Honda.”















Annie Vanherpe: “Een complex invoerprobleem na een harde Brexit is het verhaal van de Vlaamse vissers. De aanvoer van verse vis uit de Noordzee komt voor 55 procent uit Britse wateren die nu via het Britse vasteland over de weg, tot bij ons komt. Dankzij het vrij verkeer van goederen, is er geen oponthoud. Met de Brexit wordt het praktisch onmogelijk om 'verse vis' tijdig in de Oostendse of Zeebrugse vismijn te krijgen. Als de vis aan land gaat, wordt het wellicht Britse vis, terwijl het toch met onze Belgische vaartuigen werd gevangen. De opgelegde controles in Zeebrugge nemen tijd in beslag. De rechtstreekse aanvoer via de Noordzee is ook niet echt een optie want die vissersboten zijn dan ongeveer 19 uur onderweg, wat de kwaliteit niet ten goede komt. We zoeken samen naar oplossingen.”
Geen schade omwille van douane!

Alain Muyshondt: “Bij een harde Brexit wordt het Verenigd Koninkrijk t.o.v. de EU-lidstaten een derde land net zoals bijvoorbeeld de USA. Dat betekent dat er importtarieven en andere handelsbelemmeringen van toepassing zullen zijn en dat er dus ook grenscontroles zullen worden opgelegd.

Om echter te voorkomen dat het handelsverkeer van Belgische ondernemers met het VK extra schade zou ondervinden omwille van de Brexit, zet onze administratie alle zeilen bij om de verhandeling van goederen douanetechnisch zo vlot mogelijk te laten verlopen."
Adviseur-generaal Alain Muyshondt en Brexit-coördinator Annie Vanherpe van de Regio Gent
Belangrijke buitengrenzen

Alain Muyshondt: “Enerzijds doen we dus volop aan marketing door uitgebreid te informeren maar ook door binnen de grenzen van de wetgeving zoveel mogelijk te faciliteren en samen met de bedrijven naar oplossingen te zoeken.
Anderzijds is het ook onze taak om te controleren en erop toe te zien dat de wetten en regels correct worden nageleefd.

Na een harde Brexit wordt Zeebrugge een belangrijke buitengrens voor de Europese Unie."

Annie Vanherpe: “In de haven van Gent hebben 9 à 10% van alle verrichtingen te maken met het Verenigd Koninkrijk. Hier ziet men in de Brexit zelfs mogelijkheden en plant men een stijging van het aantal scheepslijnen (van 2 naar 3 keer per week) om het continent met het eiland te verbinden.

Er is zelfs geopperd om een rechtstreekse lijn te voorzien met Ierland om de problematiek met de landgrens met Noord-Ierland te omzeilen. Zeker is dat nog niet, want de afstand langs de zee neemt wellicht een 24u in beslag.”

Alain Muyshondt: “Op de luchthaven van Oostende is de weerslag voor onze administratie bijzonder klein.

In de haven van Oostende komt de beloofde ferrylijn Oostende – Ramsgate er voorlopig niet, dus ook daar voorziet de douane geen extra inspanningen.

Aangezien 45% tot 50% van de trafieken in de haven van Zeebrugge gericht zijn op het VK, wordt de impact van de Brexit hier wel aanzienlijk.”

Opnieuw passagierscontrole

Annie Vanherpe: “Als we aan de invoer denken, moeten we er ook rekening mee houden dat we de passagiers (chauffeurs die hun vrachtwagen begeleiden maar ook toeristen) die van de boot komen, zullen moeten controleren op cashgeld, verboden goederen en accijnsproducten. De whiskyliefhebbers mogen nog slechts 1 liter sterke drank meebrengen i.p.v. de oorspronkelijke 10 liter.”

Impact op het werkvolume

Alain Muyshondt: "Het werkvolume voor D&A inschatten na een harde Brexit is moeilijk vanwege een aantal onbekende factoren.

Het ligt voor de hand dat een harde Brexit meer PLDA-aangiften, meer fysieke controles en vergunningen enz... meebrengt. Het heeft dus ook zijn invloed op de Teams Aangifte Opvolging (TAO) van de hulpkantoren voor de regularisatie van aangiften en/of mogelijke terugbetalingen. Meer controles brengen ook meer overtredingen mee, wat dan extra werklast betekent voor de diensten Geschillen.
Ook de diensten die instaan voor de vergunningen gaan meer werk krijgen. Om bijvoorbeeld de grote drukte in de havens te voorkomen, moedigen we de bedrijven aan om de uitvoeraangiften te laten indienen in het binnenland a.d.h.v. een vergunning 'Goedgekeurde laadplaats'. Hiermee kunnen de firma’s de uitvoeraangifte vlot laten valideren en de goederen laten vertrekken in de richting van Zeebrugge. Bij aankomst in Zeebrugge wordt het uitgaan van de goederen uit de Europese Unie automatisch via het nieuwe 'arrival at exit'- bericht gegeven.
Er komen wellicht ook meer aanvragen voor een AEO-erkenning, wat dan weer een invloed heeft op het takenpakket voor de 2de-lijndiensten die de audit van het bedrijf voor hun rekening moeten nemen."

Meer personeel nodig

Alain Muyshondt: “In Gent zullen we die stijgende werklast voornamelijk opvangen met het aanwezige personeel. In het binnenland komt op verschillende standplaatsen versterking voor de 1ste- en 2de-lijndiensten. Voor Zeebrugge hopen we echter wel de beloofde 29 niveaus C te kunnen aanwerven samen met 1 niveau B.

Patrick Scheldeman heeft op de GIP te Zeebrugge zeker extra personeel nodig om de komende drukte het hoofd te bieden en shiften van 3 ploegen te laten draaien. De rekrutering loopt nog omdat de regering moeilijk een akkoord bereikte om de nodige financiën vrij te maken. We zijn van plan om de collega’s van de Havenbrigade en Maritieme Brigade in Zeebrugge in te schakelen zolang we niet beschikken over het nodige personeel. Bovendien zullen we na een maand evalueren of een nachtdienst echt nodig zal zijn.
Zodra de nieuwelingen zijn aangeworven, krijgen ze een spoedcursus door de CBO- collega’s te Brussel en verder zullen we ze 'on the job' klaarstomen.

Om de fysieke controles sneller te laten verlopen, zetten we uiteraard ook de scanner in op de GIP Zeebrugge. Die zal 60 à 70 scans per dag moeten kunnen realiseren."

Zeebrugge is dé opslagplaats

Alain Muyshondt: "Wist je dat de meeste voorraden voor de grote warenhuisketens in de regio Londen worden opgeslagen in Zeebrugge? Hetzelfde geldt voor wagens. De Britten kiezen hun auto uit een cataloog. Deze haven ligt geografisch maar ook logistiek bijzonder goed voor de handel overzee. In een periode van slechts 6 uur kunnen de goederen tot dicht bij Londen geleverd worden. Vele firma's werken dan ook met just in time-leveringen, een methode om de voorraden in het VK tot een strikt minimum te beperken.

Dat is ook de sterkte van de business. Het is dus bijzonder belangrijk dat wij als douaniers ervoor zorgen dat die zendingen in Zeebrugge zo vlug mogelijk kunnen vertrekken, of we ze nu wel of niet willen verifiëren, of ze al of niet van bederfelijke aard zijn, of ze door FAVV al of niet moeten gecontroleerd worden."

Zo’n vaart zal het toch wel niet lopen?

Alain Muyshondt: “Voor de Regio Gent zijn we vanaf 2018 heel proactief aan de slag gegaan om belemmeringen te bespreken en oplossingen te zoeken. We verliezen tot 50% van de trafiek in Zeebrugge als we niets doen. We hebben contact gezocht met alle mogelijke logistieke partners (bv. in Zeebrugge: MBZ (Havenbedrijf Zeebrugge), APZI, 2XL-ECS, CRO Ports, P&O, …) om toch maar alle betrokken partijen te kunnen bereiken.

Sedert september 2018 kan iedereen tijdens de kantooruren terecht op de GIP (Grensinspectiepost) waar de collega’s Patrick Scheldeman, Rudi Goethals, Dirk Van Paemel en Ludo Dieusart in het aldaar opgerichte Brexit-infopunt de nieuwsgierigen professioneel te woord staan. Annie en ikzelf zijn aan de slag gegaan met face to face meetings.”

Annie Vanherpe: “Jammer genoeg stel ik tijdens de vele infosessies vast dat vooral de kleine ondernemers echt niet mee zijn in het verhaal. Zo was er een koppel bejaarde mensen die op kleine schaal maar wel regelmatig ijzerwaren uitvoeren naar Engeland. Hoe verder mijn uiteenzetting ging, hoe meer de verontwaardiging groeide bij de dame in kwestie. Zij riep uiteindelijk geërgerd: 'Maar mevrouw, u gaat toch niet beweren dat ik elke keer voor een paar stuks op een palletje die hele papierenwinkel in orde moet brengen, zeker.' Ze vond dat de douane 'moeilijk' deed.

Iemand anders was er heilig van overtuigd: 'Zo’n vaart zal het toch wel niet lopen …'
Ik vrees dat vele kleine zelfstandigen onterecht daarop hopen."





Tekst: A.V.P.
En… hoe zal het in het Verenigd Koninkrijk verlopen?

Annie Vanherpe: “Wij kunnen hier heel moeilijk raad geven over wat onze klanten te wachten staat als ze in het VK toekomen, omdat we niet weten hoe men zich daar voorbereid heeft op een harde Brexit. Gezien zij uit de EU stappen, zijn ze in ieder geval niet langer gebonden aan de regels opgelegd door het douanewetboek van de EU."

Alain Muyshondt: “Wij zijn bij in- en uitvoer wel gebonden aan die voorschriften en dat zal een enorme drukte en ongetwijfeld vertraging met zich meebrengen. Vandaar dat we ons maximaal inzetten om de hinder tot een minimum te beperken onder het moto: 'Hope for the best, prepare for the worst.'"
 
Adviseur-generaal Alain Muyshondt en Brexit-coördinator Annie Vanherpe