Op 1 april kregen de collega’s van de luchthaven van Deurne het Scanvanteam van Zaventem op bezoek en deze laatsten hadden een mooi cadeau meegebracht. Geen aprilgrap want zij kwamen één van hun Scanvans overhandigen. Scanvans waren al operationeel in Bierset en Zaventem van in 2016. Onze administrateur-generaal besliste echter dat er 2 scanvans moest overgedragen worden aan de luchthavens Deurne en Oostende. Onze administratie heeft ze aangekocht voor de controles van bagagestukken en colli op de Belgische (lucht)havens, in magazijnen en de openbare weg. De benaming spreekt voor zich, het gaat hier om een X-stralen scanner (SCAN) die geïnstalleerd wordt in een voertuig - meestal een lichte vrachtwagen (VAN) – die men heel handig naar de plaats van controle kan rijden. De Schakel was te gast op de luchthaven van Deurne voor een woordje uitleg van onze enthousiaste collega’s...

 

Hadden jullie nood aan een scanvan, want jullie hebben toch een vrij recente bagagescanner voor de passagierscontrole?

 

Tom: “Ja dat is zo, maar de scanvan zal op de luchthaven van Deurne vooral zijn dienst bewijzen om de colli en de bagage te controleren die toekomen of vertrekken met privécharters van op de B-terminal van General Aviation, die zich achteraan het terrein bevindt. Deze controle blijkt niet overbodig, want onlangs troffen we in een privévliegtuig met enkel een piloot en copiloot aan boord zo’n 14 liter sterke drank (>22%vol) aan, ingevoerd uit een derde land. Dat is sowieso al te veel, maar je moet weten dat piloten en crew slechts 0,25 liter/persoon sterke drank (>22%vol) mogen meebrengen.

Daarnaast zal ons team bijstand verlenen bij de controle van de cruiseschepen die binnenkort weer kunnen aanmeren aan de kade bij het Steen in het oude Antwerpse stadscentrum. Ons team zal de reizigers voor haar rekening nemen en daar afhankelijk van de situatie ook de scanvan voor inzetten terwijl collega’s van Controle 8 het schip zullen inspecteren op bijvoorbeeld de boordprovisie. Op het gebied van reizigersbagage kunnen we ook bijstand geven bij de Controles Openbare Weg van bijvoorbeeld de internationale bussen.

De scanvan is tot slot heel efficiënt om ook de grote aantallen colli te onderzoeken die via e-commerce terechtkomen bij de koerierdiensten zoals DHL, Post.nl en Bpost. Dankzij dit toestel moeten we niet langer alle pakjes individueel openen wat bijzonder tijdrovend is en dat is nu net waar koerierdiensten terecht een broertje aan dood hebben.”

 

Waar wordt er dan vooral op gecontroleerd?

 

Tom: “Diverse vormen van gesmokkelde goederen zullen we hiermee detecteren zoals: rookwaren, alcohol, juwelen, diamanten en edele metalen, cash geld, bedreigde dieren en planten maar ook wapens, explosieven e.a.”

 

Philip: “Officieel verloopt de diamanthandel niet meer over de luchthaven van Deurne zoals vroeger, maar we ontmoeten toch nog vele passagiers – wellicht uit de diamantwereld – die kostbare goederen zoals dure horloges en juwelen bij zich dragen.”

 

Kunnen we de werking van de scanvan eens van dichtbij bekijken a.u.b.?

 

De scanvan, die voorzien is van de recente striping, kan je indelen in drie delen. Vooraan is de chauffeurscabine. In het middelste gedeelte zit een loopband en het scantoestel. Achteraan de bestelwagen kan bij scanning de beeldschermanalist plaatsnemen achter een desk voorzien van beeldscherm, bedieningspaneel en een printer.

 

Arn: “Dankzij het gebruik van verschillende kleuren, kan het scanbeeld duidelijk aantonen waar de organische, anorganische en metalen elementen zitten van het gescande voorwerp. De beelden kunnen na controle perfect opgeslagen worden, zodat je ze later terug kan ophalen om bijvoorbeeld een dossier van bewijsmateriaal te voorzien. Via intercom is het mogelijk om met elkaar te communiceren. Bovendien is de chauffeurs- en deze operatorcabine voorzien van airconditioning zodat er steeds een binnentemperatuur van +20°C kan gegarandeerd worden. Aan alles is gedacht, zie je wel.”

 

Heeft het Scanvanteam een speciale opleiding gekregen?

 

Tom: ‘De leden van dit team hebben een gespecialiseerde opleiding gekregen toen de nieuwe bagagescanner hier werd ingezet. De werking van de scanner in de van is identiek, maar er volgt nog wel een opfrissingscursus van een dag. Daarnaast krijgen we ook jaarlijks een opleiding rond stralingsbescherming.

Van alle betrokken operatoren mag aan het einde van de basisopleiding worden verwacht dat ze een duidelijke kennis hebben van de werking van de scanner, ze zich de veiligheidsmaatregelen hebben eigen gemaakt en ze de beelden kunnen analyseren. Uiteraard zal de ervaring die ze al doende opdoen, ervoor zorgen dat ze steeds efficiënter worden bij het interpreteren van de scanbeelden.

Er is ook een zeer uitgebreide én verhelderende module geschreven door collega’s Julie D.B. van NECDA (Nationaal Expertise Centrum Douane en Accijnzen - Centrale Diensten) en Steven D.S. werkzaam op de luchthaven van Zaventem die onze teamgenoten altijd kunnen raadplegen.”

 

Arn: ‘Het is fijn dat we nu met beide scanners aan de slag mogen gaan, want we hebben er tenslotte veel tijd en energie in gestopt om ons de nodige kennis en kunde ervan eigen te maken. Het zou jammer zijn als we die niet ten volle zouden kunnen inzetten.”

 

Kan het scannen veilig verlopen?

 

Philip: “Het scannen op zich is perfect veilig. Zo moeten er rond de scanvan geen perimeters ingesteld worden zodat de passagiers of andere personen wiens spullen worden onderzocht de nodige afstand bewaren. Ook binnen in de bestelwagen zijn de chauffeur en de controlerende ambtenaar nooit in gevaar. Trouwens, indicatoren geven aan wanneer er juist gescand wordt.”

 

Tom: “De scanning gebeurt pas nadat de bagage of het colli verdwenen is achter de zwarte flappen. Zodra de koffer, de doos of het pak voor de sensor komt, geeft de scanner een te verwaarlozen dosis straling vrij om te kunnen scannen. Zodra het voorwerp de sensor voorbij is, stopt ook het scannen. Bovendien heeft elk lid van dit team zijn of haar persoonlijke dosimeter die na een periode aangeeft aan hoeveel schadelijke straling ze hebben blootgestaan. Dit scantoestel heeft ook een speciale nationale vergunning ontvangen van het FANC zodat we hem zonder discussie over het hele land kunnen inzetten.”

 

Jullie hopen dit prachtige detectiemiddel dus zo vaak mogelijk te kunnen gebruiken op grote schaal?

 

Tom: "Zeker, als het kan wil ons Scanvanteam in de toekomst andere collega’s graag bijstaan in hun controletaken. Dit moet uiteraard eerst nog besproken worden, maar wij hadden het idee opgevat om dit dan te laten verlopen zoals nu de hondenbrigades en motorrijders kunnen gevraagd worden om bijstand te verlenen. Men zou bijvoorbeeld een aanvraag kunnen indienen en als onze werkplanning het dan toelaat, leggen we zeker de afspraak vast."

 

Ziet er top uit, ik wens jullie alvast veel succes toe.

 

De scanvan:
handig en
veelvuldig inzetbaar
N.v.d.r. Met bijzondere dank aan Tom, Philip en Arn voor de zeer fijne medewerking en het veilige onthaal.

23.04.2021   •   Tekst: AVP   •   Foto’s: Copyright P.T. tewerkgesteld bij Douane en Accijnzen