Geachte Redactie,

De malaria-tragedie bij de douanediensten op Brucargo deed zich voor toen de Belgische Rode Duivels zo succesvol waren op het WK in Mexico en bijna iedereen ’s nachts naar de tv-matchen zat te kijken.

De meeste mensen waren dan ook moe. Dit was blijkbaar ook het geval met Leo Hoydonckx, een kleine, sympathieke man, die halve marathonloper was en waarschijnlijk ook dacht dat die moeheid te wijten was aan gebrek aan slaap. Hij was met ziekteverlof.
De heer, wijlen, Roland Vinken, was toen hoofdcontroleur D I. Hij noteerde verschillende afwezigheden wegens ziekte.
Er leek niets levensbedreigend aan de hand te zijn.
Op de maandag dat de Rode Duivels op de luchthaven neerstreken en naar koning Boudewijn werden vervoerd, hoorden wij het bericht dat Leo Hoydonckx overleden was aan malaria. Hij was zondag van thuis uit naar de kliniek vervoerd en daar gestorven.
Het bericht sloeg in als een bom. Malaria en wat nu ?

Dankzij de voorbeeldige reactie van Roland Vinken en vele andere douaniers, waaronder in het bijzonder Fons Verbieren, luitenant 2 op Brucargo, werden de afwezige zieken op een minimum van tijd op de hoogte gebracht - er was toen nog geen e-mail - dat zij zouden kunnen besmet zijn met malaria.

Wilfried De Groote lag reeds in de kliniek in Aalst. Ik ben hem persoonlijk gaan bezoeken. Hij zag er bijzonder slecht uit. Zijn vrouw had enkele dagen voordien in een spontane opwelling aan de huisdokter gevraagd of Wilfried geen malaria had en onze collega werd van dan af voor malaria behandeld. “Hoe ik daaraan dacht, weet ik zelf niet”, vertelde ze me achteraf, maar Wilfried was gered.

De 3 overige zieke collega’s zijn van huis overgebracht naar het UZ Leuven, waar ze tegen malaria werden behandeld en ook zij hebben het gehaald.

Hoe die malaria op Brucargo kwam en meer bepaald in het douanelokaal in gebouw 703 van Belgavia? Er zijn verschillende versies over. Volgens de toenmalige deskundigen zou een malariamug de verre reis in een vrachtvliegtuig niet kunnen overleven, maar het is toch gebeurd. Waarschijnlijk heeft de mug zich verscholen in het douanelokaal aan het plafond, waaraan parallelle aluminium profielen waren aangebracht.

Onder het personeel was er de maandag, die volgde op het slechte nieuws over het overlijden van Leo, maar ook de volgende dagen, veel onrust. Na diverse pogingen om hulp en raad kwam diezelfde dag nog, omstreeks 14.00u, een dokter van het Ministerie van Volksgezondheid. Deze man gaf uitleg en voelde zich zeer betrokken. Wij hebben veel aan hem te danken. Spijtig genoeg ben ik zijn naam vergeten.

Er werd ook een regeling uitgewerkt om alle personeelsleden die dat wensten voor controle naar het Tropisch Instituut in Antwerpen te brengen. Het team van de Opsporingsdienst van Brussel verzorgde het vervoer met dienstwagens, geregeld door wijlen Leo Borms.

Ook de pers was aanwezig, zowel uit het buiten- als binnenland. De “brutale“ tv-ploegen “met camera” drongen de douanelokalen binnen zonder toestemming. Ik heb ze moeten verwijderen.

Uiteindelijk is het bij één dodelijk slachtoffer gebleven. Zijn broer, wijlen Romain Hoydonckx, werkte ook als douanier op de luchthaven.

Sindsdien wordt in de doktersopleiding ook gewag gemaakt van airport-malaria.

Ik waardeer dat naar aanleiding van het recente geval in Kampenhout, uw redactie de tragische gebeurtenissen bij onze diensten in 1986 terug onder de aandacht heeft gebracht.

Als toenmalig inspecteur en hoofd van de douanediensten op de luchthaven dacht ik met dit verslag meer informatie te kunnen toevoegen.

Met dank.

De eredirecteur op rust
F. Daemen.


Lezersbrief
Wij ontvingen op onze redactie een brief van eredirecteur F. Daemen, die wenst te reageren op ons artikel over het dodelijk slachtoffer dat viel onder onze collega’s op Zaventem na een steek van de malariamug. De heer Daemen stond toen aan het hoofd van de douanediensten daar en was heel betrokken. Wij zijn uiteraard zeer dankbaar voor deze reactie en delen die graag met al onze Schakellezers.

Reactie van een oud-collega op ons artikel 'Malariamug doodde douanier te Zaventem'