"Proficiat", "Gefeliciteerd", "Wauw, wat een niveau!" zijn maar enkele van de welgemeende felicitaties die de muzikanten van de Koninklijke Harmonie van Financiën na het galaconcert in ontvangst mochten nemen. Terecht, want ze gaven echt het beste van hun kunnen om ons muzikaal te verwennen.
Misschien wel tijd om aan hen eens te vragen hoe de voorbereiding van zo'n galaconcert verloopt en hoe zij het optreden beleven. Een gesprek met dirigent Rudi Versweyveld en de muzikanten Luc Van Puyvelde en Jean Vonck.
Rudi Versweyveld
Luc Van Puyvelde
Jean Vonck
"Bij het samenstellen van het programma van het galaconcert 2020 hebben we niet echt voor een thema gekozen. Dat beperkt je in de muziekkeuze. We hebben ons meer gericht op een mooie titel voor op de affiche: het is "El Camino Real" geworden. Uiteraard was dit stuk één van de hoogtepunten van ons concert, Spaans getinte muziek met mooi solistische passages en naar het einde toe opzwepende klanken in verschroeiende tempo's waarvoor alle muzikanten tot het uiterste moesten gaan. Onze vaste presentator Pascal Leys zorgde er met zijn fantastische verhalen voor dat alle andere stukken rechtstreeks of onrechtstreeks gelinkt werden aan "de koninklijke weg"...
Dirigent Rudi Versweyveld, Koninklijke Harmonie van Financiën






El Camino Real
Galaconcert 2020
Rudi, hoe ging je te werk bij het samenstellen van het programma voor El Camino Real? Wat zijn daarbij de doelstellingen?

Dat gebeurt in overleg met de muziekcommissie, samengesteld met muzikanten uit de verschillende secties (koper- en houtblazers en slagwerk) van de harmonie. Ieder van hen zendt vooraf een aantal, volgens hun, interessante muziekwerken in. Elke muzikant uit het orkest kan uiteraard ook voorstellen doorgeven aan iemand van de muziekcommissie. Bij het begin van een nieuw muzikaal werkjaar komen we dan samen en beluisteren we de verzamelde muziekwerken.

De meeste stukken die we afgelopen galaconcert hebben gebracht, zijn uit zo'n luistersessie geselecteerd. Er wordt vooral op gelet dat er muziek is voor een breed publiek, we hebben op ons galaconcert luisteraars uit de HaFaBra-muziekwereld (harmonie, fanfare en brassband), maar ook mensen die benieuwd zijn naar de muzikale prestaties van hun collega's en niet zo vertrouwd zijn met de harmoniemuziek. Ik denk dat we met ons programma van "El Camino Real" (De Koninlijke Weg) de meeste luisteraars wel hebben kunnen bereiken.
Wij, als "muziek-leken", vonden de muziekstukken toch wel arbeidsintensief voor de muzikanten en van een heel degelijk niveau getuigen. Wat wordt er van de huidige muzikanten verwacht op dit gebied? Wat moeten zij kunnen bij aanwerving, hoe groeit het niveau van de leden?

Het niveau van het concert lag inderdaad wel vrij hoog en dat vraagt heel wat inspanning voor de muzikanten. Voor de ene gaat dat al makkelijker en vlugger dan voor de andere, maar uiteindelijk zitten we toch samen op dezelfde golflengte. Er is ook wel wat verschil in moeilijkheidsgraad van de partijen, voor bijna alle instrumentengroepen zijn er 1ste, 2de of 3de partijen, maar dit wil zeker niet zeggen dat het ene minder belangrijk is dan het andere. Naarmate het concert dichterbij komt, merk ik toch dat iedereen thuis zijn partijen instudeert daar waar nodig is. Het is voor mij als dirigent belangrijk dat de muzikanten hun noten en ritmes kennen, zodat ik mij meer kan focussen op het samenspel en de dynamiek van de muziek.

We zijn ook nog steeds op zoek naar nieuwe muzikanten en om de drempel niet te hoog te leggen, nodigen we kandidaten uit om een repetitie bij te wonen zodat ze zelf kunnen ervaren of ze deel willen uitmaken van deze enthousiaste groep. Uiteraard is enige muzikale voorkennis wel vereist, zoals muziekacademie of ervaring in de HaFaBra-muziek. Ik ervaar dat mensen groeien in hun mogelijkheden door het bijwonen van de repetities en de steun die ze krijgen van "meer ervaren" muzikanten binnen de harmonie.
Jean en Luc, hoelang vooraf ben je al aan het oefenen voor het galaconcert uiteindelijk doorgaat? Neemt dat veel van jullie vrije tijd in beslag?

Jean: "Na elk galaconcert beginnen we nieuwe muziek te oefenen voor het volgend concert. Het kunnen spelen van de eigen partijen gaat vrij vlug, maar het samenspel in orde krijgen, duurt wel wat langer.
Muziek is een hobby wat, voor mij althans, betekent dat ik dagelijks thuis muziek speel."

Luc: "Je moet toch rekenen dat vele maanden vooraf de partituren worden uitgedeeld. We lezen de partituren maanden voor het galaconcert eerst helemaal door, zodat we een eerste indruk hebben van het nieuwe werk. Dan beginnen we eraan, stukje voor stukje. Alles wordt uitgeplozen tot op de kleinste details. De meeste werken worden al eens uitgetest op de tussentijdse concerten overal in het land, andere krijgen hun première op het galaconcert. Het gros van het repertoire wordt ingeoefend op de repetities. Grotendeels gebeurt dat samen het hele orkest, maar naar belangrijke concerten toe, zoals dit galaconcert, wordt het orkest in kleinere instrumentengroepjes ingedeeld om de specifieke moeilijkheden van elk groepje extra aandacht te geven. Zo ga je met sprongen vooruit.
Uiteraard wordt er thuis ook één en ander bekeken, vooral wanneer een passage heel technisch is, zoals bijvoorbeeld, een fragment met een grote snelheid en gecombineerd met moeilijke, grote toonsprongen. Die worden uiteraard traag en goed gecontroleerd ingeoefend. Daarna drijf je de snelheid met kleine beetjes op tot er een soort van automatisme ontstaat."
Welke muziekstukken genoten jullie voorkeur en waarom?

Luc: "Voor mij was dat zonder twijfel Danzón van Arturo Márquez. Dat werk heeft nu echt alles wat een concertwerk moet hebben. Mooie zwoele melodieën afgewisseld met puntige, opzwepende ritmes allemaal in een sausje van Argentijnse tango. Solo-instrumenten die quasi vrij in dialoog gaan met elkaar en die plots onderbroken worden door strakke dansritmes waarbij je onmogelijk stil kan blijven zitten. Allemaal niet zo eenvoudig, maar zo leuk om te doen als muzikant en bovendien heerlijk voor het publiek."

Jean: "Het muziekstuk "El Camino Real" op zich, omdat ik dat zelf heel mooi vind. Het is ook best wel een uitdagend stuk waar heel wat voorbereidend werk voor nodig is."

Wat vond je voor jezelf het moeilijkste werk, Luc?

Er waren wel meerdere werken met best wat pit deze keer. 'How to train your dragon' en 'The Falls' om er twee te noemen - en toevallig allebei van dezelfde Rossano Galante - vragen wel wat controle in het samenspel en techniek. Het solowerk 'Méditation' van Massenet is vrij basic qua noten, maar daar ligt de moeilijkheid dan weer in de tooncontrole en de interpretatie. Ook van de begeleiding wordt daar veel subtiliteit gevraagd, maar ze deden dat schitteren.

En jij, Jean?

'Danzon Nr.2' omdat ik daar de pianopartij heb gespeeld en dat is wel wat uitdagender.
Welk soort muziek hoor en speel je, los van dit galaconcert, zelf het liefst?

Jean: "Ik speel graag lichte en herkenbare muziek, hoewel een goed klassiek werk ook wel kan. Maar het mag zeker geen te zware muziek zijn."

Luc: "Gezien ik een houtblazer ben, ligt mijn voorkeur uiteraard bij de symfonische muziek waar je het hele kleurenpalet van instrumenten wordt aangeboden. Vooral de 19de-eeuwse romantiek draagt mijn voorkeur weg. Felix Mendelsohn, Tsjaikovski, Prokofjev, Richard Straus (niet te verwarren met de bekendere Johan) en nog vele anderen zijn de lichting componisten waar ik het over heb. Maar ook jazz, wereldmuziek en zelfs volksmuziek kunnen mij bekoren."
Hoe voel je je voor en na het galaconcert? Wanneer is een galaconcert voor jou geslaagd?

Luc: "Vóór het concert voel ik me best wel wat opgelaten, omdat er toch altijd een gezonde spanning heerst op zo een avond. Er is een zekere druk om het concert zo goed mogelijk uit te voeren. Er kan altijd iets misgaan op zo'n live optreden. Het beginuur nadert, het publiek stroomt binnen, van achter de coulissen horen we het geroezemoes van de toehoorders, de kledij wordt nog eens gecheckt, vooral strikken durven wel eens scheef hangen, de instrumenten worden gestemd... De zenuwachtigheid stijgt als we verzamelen aan de deur om op te komen. "Kunnen we?" "Oké, we gaan" roept er iemand en hop, de trein vertrekt naar het podium.
Na een geslaagd galaconcert voel ik mij eerst een beetje leeg als ik eerlijk ben. Vooral omdat je gedurende een paar uren het beste van jezelf hebt proberen te geven. Na het optreden valt deze concentratie plots weg en dan moet je toch weer even in relaxmodus geraken. En dat doen we dan door middel van een grondige nabespreking met onze collega's-muzikanten, maar ook met de vele bekenden die we dan jaarlijks terugzien. En dat allemaal onder de vrolijke tonen van ons combo. Meer moet dat niet zijn.

Jean: "Een galaconcert is voor mij geslaagd als het publiek tevreden is. Een publiek dat enthousiast is tijdens het concert betekent dat er een goede programmakeuze is gemaakt en dat de muziek goed gespeeld wordt."
Dan mogen jullie én alle leden van de harmonie zeker op hun beide oren slapen! Bedankt voor de schitterende muziekavond.
Tekst: Rudi Versweyveld, Luc Van Puyvelde, Jean Vonck, Anne Van Puymbroeck
Foto's: Raf Gentjens
Voorzitter Bart Vleugels
Rudi Versweyveld
Luc Van Puyvelde
Jean Vonck
Voorzitter Bart Vleugels