Zo wist een verkoper in Boston de beroemde Amerikaanse schrijver Mark Twain, bekend voor zijn werken ‘De lotgevallen van Tom Sawyer’ en ‘De lotgevallen van Huckelberry Finn’, in 1874 te overhalen om een schrijfmachine te kopen. Hij vertelde dat je met die machine wel 57 woorden per minuut kon typen. Uiteindelijk lukte Twain er in slechts 19 woorden per minuut te halen, maar hij gebruikte wel als eerste auteur de typmachine. In Europa werd hij opgevolgd door Leo Tolstoj.

 

In 1909 had de typmachine van Sholes de hele wereld veroverd.

Een collega ontdekte de 1ste praktische typmachine.

Momenteel werken we allen met een computer, maar wie onder ons heeft nog getypt op een manuele typmachine van het merk Remington? Wist je dat we de eerste praktische typmachine te danken hebben aan de Amerikaan Christopher Latham Sholes. Hij was nochtans geen professor maar een oud-collega, zeg maar, die halverwege de 19de eeuw werkte voor ‘Invoerrechten en Accijnzen’ te Milwaukee. Laat ons vertellen hoe dat in zijn werk ging…
Praktisch en snel in gebruik

Naast zijn werk als ambtenaar, was Christopher ook de directeur van een krant en wist dus wel iets af van drukken. In zijn vrije tijd was hij terug te vinden in een nabijgelegen machinewerkplaats waar hij samen met enkele andere knutselaars vaak knutselde. Zo wilde Sholes met de hulp van de anderen een apparaat maken waarmee hij automatisch boekpagina’s kon nummeren.

Op een dag echter las hij een wetenschappelijk artikel in de Scientific American, waarin men sprak over de schrijfmachine van het Pterotype uitgevonden door John Pratt. Deze schrijfmachine had geen klavier zoals we het nu kennen want Pratt gebruikte een letterwiel en drie rijen toetsen om het wiel te bedienen. Maar deze schrijfmachine was helemaal niet praktisch in gebruik, net zoals de types van vele andere uitvinders.

Christopher deelde dit nieuws met zijn kameraden in de werkplaats, waarop één van hen, nl. de heer Glidden, antwoordde: “Waarom tracht je zelf niet zo’n machine te ontwerpen. Je apparaat om pagina’s automatisch te nummeren, is eigenlijk een soort schrijfmachine.”

Christopher ging naarstig op het voorstel in en enkele dagen later wist hij al hoe hij het zou aanpakken. Hij zou in tegenstelling tot Pratt geen letterwiel gebruiken, maar hij wilde elke letter afzonderlijk een staaf of een toets geven zoals bij de pianotoetsen. In 1867 had hij samen met twee van zijn vrienden, Glidden en Soule, een model klaar, maar dat werd nog talloze keren verbeterd tegen dat Philo Remington deze uitvinding van hem kocht (1873
).

DE QWERTY-opstelling

 

AZERTY

Zoals jullie weten, werkt het klavier op onze computer met het AZERTY-indeling. De Nederlanders gebruiken nochtans de QWERTY-indeling, maar zoals in zovele zaken volgen wij Belgen de Fransen. Die gebruikten van oudsher liever deze indeling omdat zij vele woorden hebben die, bijvoorbeeld, met een Q beginnen en die letter staat op het AZERTY-klavier erg handig. Nochtans voor de Nederlandse taal zou het gemakkelijker zijn, mochten wij op een QWERTY-klavier tokkelen…

Bovendien plaatste hij in de bovenste rij ook alle letters om heel snel het woord ‘typewriter’ te tikken, zodat de verkopers indruk konden maken met de snelheid van deze machine bij mogelijk geïnteresseerden.

Bij zijn eerste machine had Christopher de letters in alfabetische volgorde gezet, maar die blokkeerden wanneer er een woord moest getypt worden. Dus kwam hij na veel proberen tot de QWERTY-opstelling. De letters die het vaakst voorkwamen, plaatste hij uit elkaar zodat elk staafje voldoende tijd kreeg om terug naar de beginfase te keren. Bovendien plaatse hij in de bovenste rij ook alle letters om heel snel het woord ‘typewriter’ te tikken, zodat de verkopers indruk konden maken met de snelheid van deze machine bij mogelijk geïnteresseerden.

 


Mark Twain: auteur van De lotgevallen van Tom Sawyer

Mark Twain
Bronnen: Gazet van Antwerpen, zaterdag 19 en zondag 20 december 1998   •   Het boek: ‘Grote Uitvindingen’ door Ralph Stein
30.10.2020   •   Tekst: A.V.P.   •   Foto klavier: A.V.P.   •   Foto M. Twain en document C. Sholes: Pixabay.com free images