De Brexit is vlot verlopen,

                                  toch?

Op 1 januari veranderde de relatie tussen het Verenigd Koninkrijk (VK) en de EU. Onze collega’s in de haven van Zeebrugge, net als vele anderen, bereidden zich reeds maanden voor op dit moment, maar wachtten toch met een bang hart af of er chaos zou heersen. De lange wachtrijen met vrachtwagens bleven echter uit. Was iedereen dan toch goed voorbereid aan de Brexit begonnen? Wij vroegen het de collega’s graag op de man af, met regionaal centrumdirecteur Alain Muyshondt als fijne gastheer en vlotte moderator.

De Voorbereidingen (deel 1)

REDERIJEN WAKKER SCHUDDEN

 

Alain Muyshondt: “Zoals jullie zich nog wel herinneren, was de Brexit oorspronkelijk voorzien voor 29 maart 2019. Zo’n jaar ervoor bespraken Guido Van Holsbeke, Patrick Scheldeman, Dirk Vanpaemel, Rudi Goethals, Annie Vanherpe en ikzelf hier in Zeebrugge wat er intern maar ook bij het bedrijfsleven moest gebeuren om het vertrek van het VK uit de EU voor te bereiden. De impact zou enorm zijn en we wilden als douaniers niet dat de handel via Zeebrugge niet vlot zou verlopen, want dit zou onze Administratie zeker in een negatief daglicht plaatsen. Als eerste stap namen we contact op met de rederijen P&O en CRO Cobelfret, de twee grote spelers in de haven van Zeebrugge.”

 

Rudi Goethals: “Beide rederijen voeren voordien steeds onder het stelsel ‘erkende lijndiensten’, waarbij samenwerking met douaniers niet vereist is. Nu werden ze gedwongen om de RTO-verplichtingen toe te passen. Al vlug bleek dat de rederijen ook serieuze wijzigingen (lees: kosten maken) moesten doorvoeren in hun softwarepakket.”

 

MEER WERK dus MEER PERSONEEL

Alain M.: “Verschillende scenario’s werden besproken en rijk gedocumenteerd in een dossier voor onze administrateur-generaal, die op zijn beurt dan goed voorbereid naar de minister van Financiën kon stappen. Gezien het stijgende werkvolume hadden vooral de Brigade en het Verificatieteam hier in Zeebrugge meer personeel nodig. Maar we waren ervan overtuigd dat er ook een impact zou zijn voor bv. het Hulpkantoor, de dienst Vergunningen, het Team ABC, de dienst Geschillen. In hoeverre het werkvolume zou oplopen en hoeveel personeel we daarvoor nodig hadden, was niet eenvoudig in te schatten. Circa 50% van wat er in de Zeebrugse haven gebeurt, is gerelateerd met het VK.
Nieuw voor ons zou de controle op het passagiersverkeer zijn met eventuele huisdieren (quarantaine) van en naar het VK. Uiteindelijk bleken die voorbereidingen echter een maat voor niks want P&O stopte haar lijn Zeebrugge-Hull nog voor de Brexit.”

Patrick Scheldeman: “Die beslissing werd echter mee beïnvloed door de maatregelen i.v.m. het coronavirus. Toch was dit voor P&O hier in Zeebrugge ook een verrassing, want zij hadden alle voorzieningen om derdelandenpassagiers - met rood- en groenmarkeringen zoals in de grote luchthavens - te ontvangen al klaar. Zelfs een gloednieuwe, dure bagagescanner was geïnstalleerd. Het is misschien ook wel belangrijk te vertellen dat P&O hier in de haven van Zeebrugge niks autonoom kan beslissen. Zij zijn afhankelijk van een vestiging in Rotterdam en de hoofdzetel in Londen, wat zeker invloed had op de Brexit-voorbereidingen voor de rederij hier ter plaatse.”

BREXIT INFO-punt

 

Alain M.: “Er kwam ook een samenwerking tot stand met VOKA (Kamer van Koophandel), het Havenbedrijf MBZ, de vereniging van Zeebrugse havenondernemingen APZI en het Regionaal Forum D&A regio Gent om de betrokken operatoren te sensibiliseren dat de komst van de Brexit moest voorbereid worden. Zo kwam er het initiatief van het Havenbedrijf om op onze GIP Zeebrugge een Brexit-infopunt te installeren, waar men bij Rudi, Vincent en Dirk zowel fysiek als telefonisch terecht kon met allerlei vragen.”

 

Rudi G.: “Toch even opmerken dat collega Annie Vanherpe zowel tijdens de sensibilisering van het bedrijfsleven maar ook bij de begeleiding na de Brexit fantastisch werk verricht heeft met enorm veel kennis van zaken (iedereen knikt bevestigend).

Zij kan hier jammer genoeg niet bij zijn, want zij geniet nu van haar welverdiende pensioen.”

 

 

RX/SEAPORT

Patrick S.:Om de haven van Zeebrugge Brexit- proof te maken, ontwikkelden het Havenbestuur en Apzi het digitale platform RX/Seaport. Dankzij één verbinding laat RX/Seaport het toe om data uit te wisselen op een veilige manier tussen de betrokkenen in het VK, maar ook met de logistieke bedrijven, terminals, scheepsrederijen, havenbesturen en douane.”

 

Rudi G.: “Het is een gemiste kans dat men ervoor gekozen heeft om RX/Seaport enkel te gebruiken voor RORO (Roll On, Roll Of), wat voor de haven van Zeebrugge de corebusiness is. Voor het containerverkeer past men Nxtport/C-point toe, een systeem ontwikkeld in Antwerpen.”

 

 

Patrick Scheldeman

Rudi Goethals

Alain Muyshondt

AANLEG NOODPARKINGS

 

 

Alain M.: “Op verschillende plaatsen werden noodparkings in gereedheid gebracht om de gevreesde congestie door vrachtwagens op de toegangswegen naar de haven tegen te gaan. De eerste parking (400 plaatsen) werd aangelegd in de haven zelf, een tweede in Aalter: het vroegere vliegveld van Ursel voorzien van faciliteiten voor douane, politie, civiele bescherming maar ook voor de vrachtwagenchauffeurs die er moesten verblijven.”

 

Vincent Huys: “Met de coronacontroles in Calais kozen vele vrachtwagenchauffeurs voor Zeebrugge. Daarom plande men naast de twee besproken parkings om het verkeer op de E17 en E40 al af te leiden vanaf Aalter en in die omgeving nog een ruimte voor hen te voorzien. Enkele collega’s van Bewaking zouden hen daar begeleiden tot aan de terminals. Men vreesde vooral voor een oponthoud van de just in time-leveringen die in de haven van Zeebrugge heel courant zijn.”

 

 

 

JUST IN TIME – LEVERINGEN


Alain M.: “Juist, de snelle doorlooptijd van zowel de logistieke als de douanebehandelingen van de zendingen van en naar het VK bezorgt ons kopzorgen. Als een container van China komt, kan die nog wel 3 à 4 dagen blijven staan. Die hebben er al een traject van enkele weken op zitten. Een trailer die van of naar het VK gaat, is daarentegen een just in time-levering. Hier vlakbij is het bedrijf ’ECS/2XL. Dit is als het ware een grote voorraadkamer. Is in een winkel in de ruime omgeving van Londen, bijvoorbeeld, het water van het merk Evian uitverkocht dan sturen die een e-mailtje naar dit bedrijf en in minder dan 20 uur wordt dat product vanuit Zeebrugge in die Engelse winkel geleverd.”

P
atrick S.: “De terminals hebben hier maar staanplaatsen voor de vrachtwagens van maximum 2 schepen (+/- 1.500 units). Om een overrompeling te voorkomen, hebben we geregeld dat zodra de poorten van het schip in het Verenigd Koninkrijk gesloten worden, de rederij de cuscar vrijgeeft voor de zendingen aan boord. De aangever kan dan onmiddellijk al een vervolgaangifte opmaken. Tijdens die vaartijd van minimum 2 uur tot maximum 12 uur heeft de douane de tijd om die vrachten te selecteren die we bij aankomst moeten controleren. De overige zendingen kunnen na lossing onmiddellijk vertrekken.”
BREXIT: WELLES – NIETES


Alain M.: “De mogelijke Brexit werd echter verschillende keren uitgesteld, omdat er geen politieke overeenstemming bereikt werd. Nadat Boris Johnson het Brits premierschap overnam van Theresa May, regelde hij op 17 oktober 2019 een nieuw akkoord met de EU, maar ook dat plan kreeg niet onmiddellijk een meerderheid. Uiteindelijk verliet het VK de EU officieel op 31 januari 2020 en ging een overgangsperiode van start die eindigde op 31 december 2020. Die valse starts in 2019 en 2020, speelde ons parten... ”
DE BREXITNOTA

Vincent H.: “Uit de verschillende contacten die we hadden, bleek dat we steeds dezelfde vragen kregen. We beslisten om de antwoorden te bundelen. Het is een lijvig dossier geworden onder de naam ‘Brexitnota’, deels theoretisch (Wetgeving) maar vooral ook een praktische wegwijzer voor de operatoren. Het is bezorgd aan alle gekende operatoren en je kan de nota ook raadplegen via de website van het Nationaal Forum.




Wordt vervolgd...

Vincent Huys

Rudi G. “Elke keer stonden we in de startblokken, voorbereid maar ook nerveus. We wilden eindelijk weten waar we aan toe waren: harde Brexit of niet, tarieven derde landen toepassen of preferenties toestaan? Het uitstel viel ons vooral psychologisch hard. Bij de operatoren was de situatie verdeeld: sommigen waren klaar, anderen geloofden er nog altijd niet in. Toegegeven, ook wij verloren door het vele uitstellen een beetje de focus.”


Patrick S.: “Onze administrateur-generaal trok elke keer zelfs de verloven in om maar niets aan het toeval over te laten. De collega’s op ons Secretariaat hadden het bijzonder moeilijk: zij moesten zowel een planning opmaken met vroege, late en nachtshiften in het geval de Brexit doorging, anderzijds enkel vroege en late diensten als alles bij het oude zou blijven. Bovendien moesten we het ook redden met het bestaande personeel. Er waren ondertussen wel 5 nieuwe mensen aangeworven, maar zij waren nog niet opgeleid. Het enige wat zeker was, welke Brexit het ook ging worden, bij elke beweging zouden douanedocumenten nodig zijn.”
Alain M. “Dat werd in de pers eerder dubbelzinnig, zelfs foutief gecommuniceerd. Steeds opnieuw ging de aandacht enkel naar de douanetarieven en naar een eventueel handelsakkoord en niet naar de douanedocumenten die hoe dan ook zouden moeten worden opgesteld, zelfs bij een handelsakkoord.”
Gelukkig was de boodschap van Boris Johnson vlug duidelijk: de Brexit komt er, al of niet met een akkoord."

28.05.2021      Tekst, opmaak en foto's collega's: AVP

Verwachte files bleven uit - © by Monika P - Pixabay

 

Haven van Zeebrugge -© Erich Westendarp via Pixabay

Brexit: welles-nietes © franz-wender-ySw32AqpQfA-unsplash.

 

Alain Muyshondt
Rudi Goethals
Patrick Scheldeman
Vincent Huys